Cele nauczania z wykorzystaniem Filmoteki Szkolnej - historia, szkoła ponadgimnazjalna
Przykład osiągania niektórych celów kształcenia przedmiotu historia zawartych w nowej podstawie programowej na poziomie podstawowym i rozszerzonym (na przykładzie filmu "Fotoamator" Dariusza Jabłońskiego)

Etap: szkoła ponadgimnazjalna

I. Chronologia historyczna

Treści nauczania i wybrane umiejętności - wymagania szczegółowe

1. Uczeń charakteryzuje politykę III Rzeszy wobec społeczeństw okupowanej Europy, w tym nazistowski plan eksterminacji Żydów oraz innych narodowości i grup społecznych (poziom rozszerzony - p.r)
2. Uczeń przedstawia przyczyny i skutki Holokaustu oraz opisuje przykłady oporu ludności żydowskiej (poziom podstawowy - p.p)
3. Uczeń opisuje postawy Żydów wobec polityki eksterminacyjnej, w tym powstanie w getcie warszawskim, a także opisuje postawy społeczeństwa polskiego wobec polskiego Holokaustu (p.r)

Uczeń porządkuje i synchronizuje wydarzenia z historii powszechnej oraz dziejów ojczystych - po projekcji filmu potrafi opisać politykę niemiecką wobec ludności zamieszkujących okupowane ziemie w okresie II wojny światowej. Charakteryzuje i przedstawia chronologicznie - na przykładzie getta łódzkiego pokazanego w filmie "Fotoamator" - kolejne etapy eksterminacji Żydów.

Uczeń rozumie definicję Holokaustu, wskazuje jego ofiary. Potrafi wymienić inne narody, które poddane były polityce eksterminacyjnej oraz przyczyny tej polityki. Uczeń zna i opisuje skutki (materialne i duchowe) Holokaustu. Potrafi wymienić liczbę Żydów, którzy zginęli w wyniku Holokaustu w getcie łódzkim.

Uczeń opisuje - na przykładach z filmu - postawy Żydów wobec polityki niemieckiej. Wymienia przykłady oporu Żydów wobec Holocaustu.

Uczeń analizując film "Fotoamator" rozumie, że zapoznając się z relacjami bezpośrednich świadków oraz poznając fakty na podstawie wiarygodnych źródeł historycznych staje się świadkiem historii.

II. Analiza i interpretacja historyczna

Treści nauczania i wybrane umiejętności - wymagania szczegółowe

1. Uczeń przedstawia przyczyny i skutki Holokaustu oraz opisuje przykłady oporu ludności żydowskiej (p.p)
2. Uczeń opisuje postawy Żydów wobec polityki eksterminacyjnej, w tym powstanie w getcie warszawskim, a także opisuje postawy społeczeństwa polskiego wobec polskiego Holokaustu (p.r)
3. Uczeń ocenia stosunek społeczeństw oraz rządów świata zachodniego oraz Kościoła katolickiego do Holokaustu (p.r)

Uczeń potrafi wyjaśnić - na podstawie cytowanych w filmie wypowiedzi - rolę getta łódzkiego w polityce eksterminacyjnej, oraz w tym kontekście - ocenić działalność osób zarządzających gettem (Niemców i Żydów). Uczeń rozumie, analizując postawę Geneweina, że bierność wobec zbrodni nie zwalnia z moralnej za nią odpowiedzialności, uświadamia sobie tragizm i złożoność ludzkich wyborów (na przykładzie Chaima Rumkowskiego).

Uczeń wymienia podstawowe źródła, z których czerpie wiedzę na temat Holokaustu, odpowiednio ocenia przydatność fotografii jako źródła historycznego. Potrafi analizować różne źródła audiowizualne (fotografia, film dokumentalny). Dostrzega różnice - na przykładzie zdjęć prezentowanych w filmie - w przedstawieniu historycznych wydarzeń, w zależności od tego, kto, kiedy, w jakich okolicznościach i w jakim celu wykonał zdjęcie. Ocenia ich wiarygodność.

Na podstawie filmu, analizowanych zdjęć i wypowiedzi z tamtych czasów uświadamia sobie, że nie można przedstawić pełnej prawdy historycznej (ani w filmie dokumentalnym, ani na zdjęciu, ani w narracji pisanej).

III. Tworzenie narracji historycznej

Treści nauczania i wybrane umiejętności - wymagania szczegółowe

1. Uczeń ocenia stosunek społeczeństw oraz rządów świata zachodniego oraz Kościoła katolickiego do Holokaustu (p.r)

Zestawiając różne wypowiedzi, fragmenty dokumentów, listów, przemówień uczeń wskazuje wszystkie grupy społeczne, które odpowiedzialne były za Holokaust. Integrując te wiadomości, potrafi wyjaśnić, dlaczego antysemityzm i obojętność większości ludzi oraz rządów różnych państw dały niemieckim nazistom przyzwolenie na ludobójstwo.

Uczeń wyjaśnia - na przykładzie bohaterów filmu - uwarunkowania różnych postaw wobec Holokaustu i wskazują ich konsekwencje dla całego narodu żydowskiego.

Sylwia Żmijewska-Kwiręg